Beleef de historie!

Gelderland heeft een rijke geschiedenis. Een historie die duizenden jaren terug gaat in de tijd en zijn sporen in het landschap heeft achtergelaten. Zo ook op de Veluwe. Spannende Geschiedenis neemt je middels tijdlijnen mee op reis door de Gelderse geschiedenis. Maak kennis met grafheuvels, marcherende soldaten, moordkruizen en imposante kastelen. Maar ook stoomgemalen, steengroeven en niet te vergeten de machtige forten, adellijke landhuizen, bezetters en bevrijders.

Diverse routes voeren langs de verschillende historische plekken. Deze zijn gebundeld in de gratis Spannende Geschiedenis Routes App. Middels audio- en videoverhalen komt de geschiedenis tot leven. Deze verhalen zijn eveneens via een mobiele website op locatie te downloaden. Tevens komen er QR-codes op de historische plekken waardoor je nog makkelijker direct het verhaal te zien/horen krijgt van de locatie waar je je bevindt. Meer inspiratie? Ga naar Radio Kootwijk; het startpunt voor de Veluwe.

Leven in de Prehistorie

Het landschap van Gelderland is voor een belangrijk deel gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd, zo'n 150.000 jaar geleden. Landijs vanuit het noorden zorgt voor het ontstaan van enorme stuwwallen. De Veluwe is zelfs de grootste stuwwal van Europa. In de IJstijd ontstaan niet alleen heuvels, maar ook mysterieuze gaten in het landschap, zoals het Uddelermeer en het Solse Gat bij Drie.

Vlak na de laatste ijstijd, 12.000 jaar geleden, trekken groepen jagers over de Veluwe. Rond 3000 voor Chr. vindt hier één van de belangrijkste revoluties plaats uit de geschiedenis: de overgang van jagers/verzamelaars naar boeren. Mensen hoeven niet meer rond te trekken om aan eten te komen en gaan permanent op de Veluwe wonen. Waarschijnlijk geloven ze in een leven na de dood, want de doden worden met grote toewijding begraven. Daarboven worden grote heuvels opgeworpen.

Nederland telt zo'n 3000 grafheuvels. De meeste liggen op de Veluwe. Het zijn de eerste tastbare overblijfselen van onze verre voorvaderen. Bijzondere grafheuvels vinden we bij Garderen, Stroe en Schovenhorst. Tussen Epe en Vaassen ligt zelfs een kilometers lange rij grafheuvels achter elkaar, precies op één lijn.

De tijd van Romeinen en Bataven

Nederland heeft 400 jaar lang deel uit gemaakt van het Romeinse rijk. Hier stammen ons geschrift en rechtsspraak vanaf. Ook hebben de Romeinen gezorgd voor de langste periode van vrede in Nederland. De Romeinen leefden vooral in de steden die zijzelf bouwden, ook zijn zij begonnen met de aanleg van een wegennetwerk. Natuurlijk verbleven de Romeinen niet altijd in die steden. Een voorbeeld hier van is het marskamp bij Wekerom. Het kamp is maar een paar dagen gebruikt, maar wel door een heel legioen Romeinen!

Buitenplaatsen en Landgoederen

De 80-jarige oorlog staat vooral bekend als een oorlog tussen de Nederlanden en Spanje. Tussen Protestant en Katholiek. Maar het is ook het laatste stukje emancipatie van de stedelijke adel. Vanaf dit moment bepalen de rijke burgers wat er gebeurt in de steden en de gewesten.

De oranjes hebben zich in de 80-jarige oorlog opgeworpen als bekwame leiders en legeraanvoerders, en ook in de eeuwen daarna houden ze een vinger in de politieke pap. De Oranjes bleken een speciale groep adel te zijn met een voorliefde voor de Veluwe. Het bewijs hiervan zijn de buitenhuizen die zij opgetrokken hebben, waaronder Hof te Dieren en Het Loo.

Door de Industriële revolutie is er aan het eind van de 19e eeuw een nieuwe elite opgekomen, namelijk een elite van handelaren. Zij hadden een zwak voor de prachtige Veluwe en hebben hier buitenhuizen gebouwd. Het grootste voorbeeld hiervan is het schitterende Jachtslot St. Hubertus in het hart van Het Nationale Park De Hoge Veluwe.

Industrieel Erfgoed

Al eeuwen lang is Gelderland een belangrijke provincie voor de nijverheid. Al in het jaar 1740 telde de Veluwe zo'n 160 papiermolens. De Gelderse beken dreven hier tientallen molens aan en hadden daarom een sleutelpositie in de industriële ontwikkeling van de Veluwe. Vooral Elburg en Harderwijk staan bekend om hun bottervloten, touwslagerijen en de visafslag.

Daarnaast kwam ook de stoommachine op. Een prachtig voorbeeld op de Veluwe van de stoommachine is het Stoomgemaal in Putten. Het stoomgemaal werd primair gebruikt voor het ontwateren van polders. Radio Kootwijk is eveneens kind van de industriële revolutie. Het oude zendstation is nog te zien, maar niet meer in gebruik.

Liberation Route Europe

De Liberation Route Europe volgt het pad dat de geallieerden bewandelden tijdens de bevrijding van Europa. De route start in Zuid-Engeland en loopt via Normandië, de Ardennen, het Hürtgenwald en Nederland richting Berlijn. De route gaat verder naar de Poolse stad Gdansk, waar bijna twee generaties later een democratische revolutie op gang kwam om de afscheiding van Europa op te heffen.

De Liberation Route Europe laat je beleven wat zich in 1944-1945 afspeelde. In Nederland, ook op Veluwe, liggen op bijna 170 locaties veldkeien, de zogenaamde luisterplekken. Op iedere luisterplek is een hoorspel te beluisteren over de indrukwekkende belevenissen van één of meerdere personen tijdens de laatste oorlogsjaren.

De verhalen van die plekken zijn gratis te downloaden vanaf de website van Liberation Route, of ter plekke beluisteren. De Liberation Route Europe is geen kant-en-klare route. Afhankelijk van je interesses kan je zelf een wandel-, fiets-, bus- of autoroute samenstellen langs de luisterplekken van je eigen keuze.