Op zoek naar 'de baard van koning winter'

Wat de rest van het jaar verscholen ligt achter een gordijn van bladeren, is nu goed te zien. Bomen laten hun meest grillige vormen zien. Mossen tieren welig en voor de echte speurder, het zeldzame natuurverschijnsel: ijshaar.

Wie ijshaar, ook wel 'de baard van koning winter' genoemd, wil spotten moet overigens wel beschikken over enige kennis en een portie geluk. Het is een zeldzaam natuurverschijnsel dat alleen optreedt bij de juiste weersomstandigheden. En laten nu net die vochtige, mistige dagen met temperaturen rond het vriespunt de ideale omstandigheden vormen voor ijshaar. De dagen die we waterkoud noemen, de dagen waarop we rillend bij de kachel kruipen zijn de beste dagen om er op uit te trekken en getuige te zijn van een prachtig natuurverschijnsel.

Ijshaar kan ontstaan doordat er in het dood hout schimmels voorkomen. Bij de stofwisseling van deze schimmels komt onder andere water vrij. Dat water wordt door zeer kleine openingen in het hout (houtstralen) naar buiten geperst. Is het op dat moment onder nul en is er tevens een hoge luchtvochtigheid dan kan het water niet verdampen en is er tijd om te bevriezen. Vriest het echter te hard, dan daalt de stofwisseling van de schimmel en produceert die dus ook geen water meer. De omstandigheden voor het vormen van ijshaar zijn dus zo specifiek dat u uzelf een geluksvogel mag noemen als u het ziet.

Dat ijshaar zelden worden gespot ligt overigens niet alleen aan de specifieke weersomstandigheden. Het komt namelijk alleen maar voor op dood kernhout van beuken en Amerikaanse eiken. Dat kernhout moet dan ook nog eens nat zijn, wil er ijshaar kunnen ontstaan. Wie nu denkt, laat maar zitten, zoveel geluk heb ik nooit, kan het geluk enigszins beïnvloeden door goed te kijken naar de weersomstandigheden. Temperaturen tussen de nul en de min vier graden met een hoge luchtvochtigheid vormen de ideale omstandigheden. Zoek daarbij een mooi beukenbos en wie weet, ziet u toch 'de baard van koning winter'!

Zelf op zoek naar ijshaar? Het Speulder en Sprielderbos, de Leuvenumse bossen en diverse andere bossen op de Veluwe bestaan voor grote delen uit beukenbos. Veel succes met ijshaar spotten!

Lees meer blogs - Van Rogier Vogelzang